Wraz z uruchomieniem Instrumentu na rzecz Stabilności (IfS) w 2007 r. jako kontynuacji Mechanizmu szybkiego reagowania Komisja Europejska znacznie zintensyfikowała swoje działania w obszarze zapobiegania konfliktom, zarządzania kryzysowego i budowania pokoju.

Projekty dotyczące reagowania w sytuacjach kryzysowych realizowane w ramach Instrumentu na rzecz Stabilności koncentrują się na wielu różnych zagadnieniach, takich jak wsparcie mediacji, budowa zaufania, tymczasowa administracja, wzmacnianie rządów prawa, wymiar sprawiedliwości w okresie przemian oraz rola surowców naturalnych w sytuacji konfliktu. W ramach Instrumentu działania takie mogą liczyć na wsparcie w rzeczywistych lub potencjalnych sytuacjach kryzysowych, kiedy z innych źródeł unijnych nie jest możliwe zapewnienie odpowiedniego finansowania na czas.

IfS zastosowano dotychczas w celu sfinansowania licznych projektów dotyczących reagowania kryzysowego na całym świecie . Największa część funduszy przypadła na projekty realizowane w Afryce, w rejonie Azji-Pacyfiku, na Bałkanach, a także na Bliskim Wschodzie, w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach.

Partnerstwo na rzecz budowania pokoju to innowacyjny element IfS, stworzony w celu wzmocnienia cywilnego potencjału na rzecz działań pokojowych. Jego celem jest pogłębianie dialogu pomiędzy społeczeństwem obywatelskim a instytucjami UE. Skierowane jest ono głównie do organizacji społeczeństwa obywatelskiego i ośrodków analitycznych, ale także do organizacji międzynarodowych i agencji w państwach członkowskich UE.

Instrument na rzecz Stabilności (IfS) pozwala także UE wspierać tworzenie długofalowego potencjału na poziomie międzynarodowym, regionalnym i krajowym, pozwalającego na stawienie czoła istotnym zagrożeniom międzyregionalnym i globalnym.