Adam Hukuklary Güni: Ýewropa Bileleşiginiň adyndan Ýokary Wekiliniň beýannamasy
Ýewropa Bileleşiginiň Gazagystandaky wekiliýetiniň Metbugat we maglumat bölümi
Her gün ir bilen dünýäniň dürli künjeklerinde adam mertebesini sessiz-üýnsüz gorap saklaýan millionlarça ownuk, gözden düşmeýän işler amala aşyrylýar. Howpsuzlygy ýaşaýan jemgyýeti tarapyndan goralýandygy sebäpli ynam bilen mekdebe barýan gyzjagaz; kabul edilmese-de ýa-da gadagan edilse-de bilim almagyny dowam etdirýän talyp; zorluga garşy çykyş edýän we goldaw tapýan diri galan adam; hakykaty aýtmak üçin janyny howpa salýan žurnalist. Bularyň hiç biri uly möçberli hereketler däl — olar köplenç gorky ýa-da näbellilik şertlerinde kabul edilýän gündelik saýlawlardyr. Emma hut şu gündelik saýlawlaryň jemi adam hukuklaryna bolan umumy ygrarlylygymyzy berkitýär.
Adam hukuklary diňe halkara konwensiýalarda berkidilen hukuk borçnamalary bilen çäklenmeýär. Adam hukuklary – bu biziň gündelik durmuşymyzda: synp otaglarynda, iş ýerlerinde, döwlet edaralarynda we internetde başdan geçirýän we köplenç duş gelýän zatlarymyzdyr. Olar biziň her gün özümizi nähili beýan edýändigimizi, ynanjymyzy nähili amal edýändigimizi, durmuşymyzy nähili guraýandygymyzy, nähili söýýändigimizi we jemgyýetlerimiziň durmuşyna nähili gatnaşýandygymyzy goraýar. Adam hukuklary hemmelere we ähli ýerde degişlidir.
Häzirki wagtda biz hemmämiz dezinformasiýadan we demokratiýanyň gowşamagyndan başlap, diskriminasiýa, deňsizlik hem-de urşuň elhenç netijelerine çenli barýan artýan basyşlar bilen ýüzbe-ýüz bolýarys. Dünýäniň köp künjeginde, şol sanda Ukrainada we Ýewropa Bileleşigine ýanaşyk beýleki ýurtlarda millionlarça raýatlar zorluk şertlerinde diri galmak ugrunda göreşýär.
Şeýle pursatlarda « her günki adam hukuklary » diýen wada has-da möhüm ähmiýete eýe bolýar. Ol hukuklaryň öz-özünden ýaşamaýandygyny ýatladýar; olar hemişelik ünsüň, batyrlygyň, raýdaşlygyň we goldawyň bolmagyny talap edýär. Adam hukuklaryny goramak ähli döwletleriň borjudyr, şeýle hem her birimize edýän hereketlerimizde, kabul edýän kararlarymyzda we beýlekilere hormat goýanymyzda bu hukuklary durmuşa geçirmäge mümkinçilik berýär.
Adam Hukuklary Gününde Ýewropa Bileleşigi adam hukuklaryny hem öz çäkleriniň içinde, hem-de olaryň daşynda goramak babatynda, şeýle hem parahatçylygy, hakykaty, adalaty we jogapkärçiligi üpjün etmek boýunça berk ygrarlylygyny ýene-de tassyklaýar. Şeýle-de, Birleşen Milletler Guramasyny, Adam Hukuklary boýunça Ýokary Komissarynyň Müdirligini hem-de dünýäniň ähli ýerlerindäki hyzmatdaşlaryny döwletleri adam hukuklary babatyndaky borçnamalaryny berjaý etmäge we ýerine ýetirmäge çagyrmakda yzygiderli goldaýandygyny ýatladýar. Şeýle hem şu ýyl Ýewropa Bileleşiginiň Esasy Hukuklar Hartiýasynyň kabul edilmeginiň 25 ýyllygy bellenilýär.
Bu gün biz gündelik hereketleri bilen bu hukuklary hakykata öwürýän sansyz adamlary sarpalaýarys. Olaryň hekaýalary ösüşiň diňe kazyýet zallarynda ýa-da parlamentlerde däl, eýsem adaty adamlaryň biparhlygy däl-de empatiýany, rahatlygy däl-de adalaty, dymmagy däl-de batyrlygy, bölünişigi däl-de mertebäni saýlaýan pursatlarynda amala aşýandygyny ýatladýar.
Geliň, bizi goraýan umumyadamzat hukuklaryny bileliň we beýlekileri goraýan hukuklary goralyň. Geliň, adam hukuklarynyň her gün we her bir adam üçin durmuşa geçirilýän dünýäni bilelikde gurmagy dowam etdiräliň.