Drejt modës së qëndrueshme: të rinjtë kundër mbeturinave të tekstilit

18.02.2026 Ekipi i shtypit dhe informacionit i Delegacionit të BE-së në Republikën e Maqedonisë së Veriut

Shndërrimi i rrobave të vjetra në dizajne unike është një mënyrë për ta bërë modën të qëndrueshme. Vesna, një mësimdhënëse nga Bogdanci, tani ka mundësinë të ndajë me nxënësit e saj njohuritë që fitoi mbi këtë çështje në një kurs trajnimi mbi ekonominë rrethore të organizuar në kuadër të një projekti të financuar nga BE-ja. Kështu, ajo i frymëzon ata të kontribuojnë në uljen e mbeturinave të tekstilit - dhe në përgjithësi - në Maqedoninë e Veriut.

Vesna Ristovska nga Bogdanci ka bërë rroba për veten që në moshë të vogël. Tani, si një mësimdhënëse me përvojë të gjatë në shkollën vendore, ajo po i trajnon nxënësit e saj jo vetëm të qepin dhe dizajnojnë rroba, por edhe ta bëjnë këtë në një mënyrë të qëndrueshme. E pajisur me njohuri të reja nga një kurs mbi ekonominë rrethore, në kuadër të një projekti të financuar nga BE-ja, Vesna po i njohton nxënësit e saj edhe me bazat e modës së qëndrueshme dhe po i nxit ata t'i vënë në praktikë këto parime.

"Ne nuk mbledhim vetëm materiale mbeturinash, por bashkëpunojmë edhe në mënyrë aktive me kompanitë e tekstilit në zonë, të cilat na japin copat e pëlhurës që përndryshe do t'i hidhnin", thotë Vesna.

People in Need

Ndërgjegjësimi për mjedisin është një tipar i rëndësishëm i mësimeve të saj. “Këtë vit, filluam një kurs mbi modën e qëndrueshme, në mënyrë që nxënësit t’i kuptojnë pasojat që moda e shpejtë ka në mjedisin tonë. Jam e lumtur që nxënësit po e kuptojnë rëndësinë e kësaj çështjeje dhe në vend që të blejnë rroba të reja, ata riparojnë ose ridizajnojnë të vjetrat. Madje mund t'i shesin punimet e tyre artizanale në tregun lokal”, shton Vesna.

Sunchica Kostovska-Petrovska nga “Njerëzit në Nevojë”, një organizatë që drejton projektin e financuar nga BE-ja “Shoqëria Civile dhe të Rinjtë për Zhvillim Gjithëpërfshirës dhe të Qëndrueshëm përmes Ekonomisë Rrethore në Maqedoninë e Veriut”, shpjegon se qëllimi është të mbështeten shkollat dhe organizatat lokale në iniciativat e tyre të ekonomisë rrethore. “Problemi i menaxhimit të mbeturinave në Maqedoninë e Veriut është një nga problemet më të mëdha që rrezikon jetën e qytetarëve. Ne po mbështesim tranzicionin e vendit drejt ekonomisë rrethore”, thotë Sunchica.

Orët mësimore që jep Vesna përfshijnë si djem ashtu edhe vajza. Disa prej tyre duan të bëhen dizajnerë, të tjerë janë thjesht të interesuar për temën. Këshilla e saj kryesore për nxënësit e saj - dhe për të gjithë - është: “Së pari, riparoni, mos e hidhni. Së dyti, ridizajnoni, mos e hidhni. Së treti, dhuroni, mos e hidhni.”