Тақрибан 30 лоиҳаҳои нав барои ҳифзи мероси фарҳангӣ аз ҷониби Итиҳоди Аврупо ва бунёди ALIPH дар Осиёи Марказӣ амалӣ мегарданд

Иттиҳоди Аврупо ва Бунёди ALIPH 29 лоиҳаи мероси фарҳангиро дар саросари Осиёи Марказӣ барои ҳифзи мероси моддӣ ва ғайримоддии зери хатари нобудшавӣ аз таъсири тағйирёбии иқлим пас аз як озмуни хеле муваффақонаи лоиҳаҳо, ки 233 дархостро ҷалб намуд, оғоз намуданд. Ин ташаббус бо маблағи умумии 1,5 миллион евро ҳаммаблағгузорӣ шудааст, ки аз ин маблағ 1,1 миллион евро аз ҷониби Иттиҳоди Аврупо ва маблағи боқимонда аз ҷониби ALIPH пешниҳод карда мешавад. Лоиҳаҳо дар Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон, Туркманистон ва Ӯзбекистон амалӣ карда мешаванд. 

Лоиҳаҳо ба мавзеъҳои мероси машҳур ва анъанаҳои зиндаи фарҳангӣ нигаронида шудаанд ва ҳифз, ҳуҷҷатгузорӣ, рушди малакаҳо ва тавонмандсозии иқтисодиро муттаҳид мекунанд. Фаъолиятҳо ҳифзи мавзеъҳои гуногун ба монанди мавзеи мероси ҷаҳонии Саразм дар Тоҷикистон, Қасри Ак Сарой ва воҳаи Кайрит дар Ӯзбекистон ва масҷиди Данданакан дар Туркманистонро дар бар мегиранд.

Дигарон осорхонаҳоро тавассути корҳои барқарорсозӣ ва омӯзиши касбӣ дар осорхонаи Кастеев дар Алмаато, Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон ва ду муассиса дар Қароқалпоқистони Ӯзбекистон: осорхонаи Савитский дар Нукус ва  ва Осорхонаи экологӣ дар Муйноқ, ки мероси баҳри Аралро ҳифз мекунад, тақвият медиҳанд. Ин ташаббус инчунин барқарорсозии расмҳоро аз коллексияи Қасри Романов дар Тошканд дастгирӣ мекунад. Илова бар ин, барномаҳои минтақавӣ оид ба ҳифз ва амалияҳои барқарорсозии устувор ба иқлим ва форуми осорхонашиносӣ дар ш. Остона мубодилаи минтақавӣ байни мутахассисони осорхонаҳоро имконпазир мегардонанд.

Лоиҳаҳои нав инчунин ба мероси ғайримоддӣ, аз ҷумла сабти расму оинҳои фарҳангии кӯчманчиён ва кӯҳистонӣ, ҳифзи шеъри эпикӣ ва эҳёи бозиҳо ва мусиқии анъанавӣ дар Қирғизистон тамаркуз хоҳанд кард. Дар Ӯзбекистон истеҳсоли устувори абрешим ва икат тавассути барқарор кардани усулҳои рангубори табиӣ ва мусоидат ба интиқоли дониш дастгирӣ карда мешавад.

Саноатҳои эҷодӣ тавассути омӯзиши ҳунармандон ва соҳибкорӣ дар соҳаи намадсозӣ, гулдӯзии сӯзанӣ, сафол, рангубори деворӣ ва рақамикунонии анъанаҳои ороишӣ тақвият дода мешаванд. Таваҷҷӯҳи махсус ба дастгирии ҷавонон ва ҷомеаҳои бозгашта равона карда мешавад.

«Иттиҳоди Аврупо аз густариши шарикии худ бо ALIPH хушнуд аст. Ҳамкории мо бо ALIPH бар асоси амалҳои мушаххас ва равишҳои инноватсионӣ барои ҳифзи мероси фарҳангии зери хатар ҳамчун омили мусоидат ба сулҳ ва амният асос ёфтааст», - гуфт 

Питер Вагнер, Директор ва роҳбари Хадамоти санади сиёсати хориҷӣ (FPI), Комиссияи Аврупо.

«Ин ташаббус ба мо имкон медиҳад, ки саҳми худро дар ҳифзи мерос аз таъсири тағйирёбии иқлим тақвият дода, кору фаъолияти худро дар Осиёи Марказӣ густариш диҳем. Ба шарофати дастгирии Иттиҳоди Аврупо, мо метавонем бо мутахассисони мероси маҳаллӣ ҳамкорӣ кунем, то соҳаҳои эҷодӣ ва бахшҳои ҳунарҳои анъанавиро ба мушкилоти тағйирёбии иқлим мутобиқ созем», - гуфт Валери Фреланд, Директори иҷроияи ALIPH.

Барои маълумоти бештар дар бораи лоиҳаҳо ба варақаи иттилоотӣ нигаред.

Дар бораи Бунёди ALIPH  

Иттиҳоди байналмилалии ҳифзи мерос (ALIPH) як бунёди асосии ҷаҳонӣ аст, ки фаъолияташ барои ҳифзи он дар минтақаҳои низоъ, пас аз низоъ ва бӯҳронӣ нигаронида шудааст. ALIPH аз шахсоне, ки дар маҳалҳо чораҳои мушаххасеро барои ҳифз ё барқарор кардани осорхонаҳо, маконҳо ва ёдгориҳо ва мероси ғайримоддӣ дар шароити душвортарин меандешанд, дастгирӣ мекунад. ALIPH дар замонҳои низоъ ва бӯҳрон аввалин посухдиҳанда аст ва дар давоми соатҳо ё рӯзҳо дастгирии фаврӣ ва чандирро барои пешгирӣ аз нобудшавии ҷуброннопазири мероси фарҳангӣ пешниҳод мекунад. Аз замони таъсисёбӣ дар Женева дар соли 2017, ALIPH тақрибан 600 лоиҳаро дар 64 кишвар дастгирӣ кардааст. Бунёд рисолати худро ба шарофати дастгирии нӯҳ давлати узв (Аморати Муттаҳидаи Араб, Арабистони Саудӣ, Кувайт, Марокаш, Фаронса, Чин, Люксембург, Кипр ва Ӯзбекистон), се узви хусусии он (доктор Томас С. Каплан, "Getty Trust" ва Фонди "Gandur pour l’Art") ва даҳҳо хайриякунандагони дигар иҷро мекунад.

Сомона – LinkedIn – Bluesky – X –  Instagram – Facebook – YouTube