Vào ngày 1 tháng 2 năm 2021, quân đội Myanmar đã dùng vũ lực lật đổ chính phủ được bầu một cách dân chủ của đất nước, vi phạm trắng trợn ý chí của người dân như đã thể hiện trong cuộc tổng tuyển cử ngày 8 tháng 11 năm 2020. Hành động bất hợp pháp này đã đảo ngược quá trình chuyển đổi dân chủ của đất nước và dẫn tới những hậu quả thảm khốc về nhân đạo, xã hội, an ninh, kinh tế và nhân quyền. EU luôn đứng về phía người dân Myanmar một cách rõ ràng trong các yêu cầu của họ đối với luật lệ dân sự và nền dân chủ.

Việc tiếp tục leo thang bạo lực của chế độ quân sự và sự phát triển thành một cuộc xung đột kéo dài trên khắp Myanmar là đáng báo động, với những hệ quả đối với sự ổn định và hòa bình trong khu vực rộng hơn. Hơn 17 triệu người cần hỗ trợ nhân đạo và 1,2 triệu người đã phải di tản kể từ cuộc đảo chính, trong khi hơn một triệu người tị nạn Rohingya vẫn ở lại Bangladesh sau khi bị quân đội Myanmar trục xuất.

EU lên án bằng những ngôn từ mạnh mẽ nhất các hành vi vi phạm nhân quyền nghiêm trọng, bao gồm cả bạo lực tình dục và trên cơ sở giới, đàn áp xã hội dân sự, những nhà bảo vệ nhân quyền và nhà báo, các cuộc tấn công dân thường, nhằm vào cả trẻ em và những người thuộc các nhóm sắc tộc và tôn giáo thiểu số trên khắp đất nước, và các cuộc không kích chết người gần đây vào các mục tiêu dân sự, bao gồm cả trường học và bệnh viện, gây ra bởi lực lượng vũ trang Myanmar. Những người chịu trách nhiệm về cuộc đảo chính, cũng như những thủ phạm của bạo lực và những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng, phải chịu trách nhiệm. EU nhắc lại lời kêu gọi của khối nhằm tăng cường hành động ngăn chặn quốc tế, bao gồm cả lệnh cấm vận vũ khí nhằm chấm dứt việc mua bán và chuyển giao vũ khí và thiết bị, vì chúng tạo điều kiện cho các hành động tàn bạo của quân đội.

Các phiên tòa xét xử có động cơ chính trị đối với Tổng thống được bầu cử dân chủ Win Myint và Cố vấn Nhà nước Aung San Suu Kyi, cũng như nhiều nhà bất đồng chính kiến ​​và các nhà hoạt động dân chủ khác, là hoàn toàn không thể chấp nhận được và cho thấy mong muốn của chế độ quân sự là thủ tiêu tất cả sự đối lập dân chủ đối với sự cầm quyền của họ. Tất cả các tù nhân chính trị và những người bị giam giữ một cách tùy tiện phải được trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện. Bốn vụ hành quyết các nhà lãnh đạo ủng hộ dân chủ và đối lập được thực hiện vào ngày 25 tháng 7 năm 2022 là một sự vi phạm nhân quyền trắng trợn. EU về căn bản phản đối án tử hình vì coi đó là một hình phạt vô nhân đạo, tàn ác và không thể đảo ngược, vi phạm quyền được sống không thể chuyển nhượng.

Mọi hành động thù địch cần phải chấm dứt ngay lập tức. Các cơ quan quân sự phải hoàn toàn tôn trọng luật nhân đạo quốc tế và dừng ngay việc sử dụng vũ lực bừa bãi. Các cơ quan quân sự phải đảm bảo sự tiếp cận nhân đạo nhanh chóng, an toàn và không bị cản trở cho tất cả những người phải di tản và những người có nhu cầu, ở mọi miền đất nước. EU sẽ tiếp tục cung cấp hỗ trợ nhân đạo phù hợp với các nguyên tắc nhân đạo, trung lập, công bằng và độc lập. Tất cả các bên trong cuộc xung đột phải tôn trọng việc cung cấp hỗ trợ nhân đạo theo các nguyên tắc này.

Liên minh châu Âu ủng hộ các nỗ lực của ASEAN và Liên hợp quốc nhằm giúp Myanmar tìm một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng và hoan nghênh việc Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết 2669 về Myanmar. Myanmar cần thực thi một cách nhanh chóng và trung thực Đồng thuận 5 điểm của ASEAN, như đã được nhắc lại tại các Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 40 và 41 vào tháng 11 năm 2022 và tại Hội nghị Thượng đỉnh kỷ niệm EU-ASEAN vào tháng 12 năm 2022.

Chỉ có một tiến trình chính trị bao trùm với sự tham gia của Chính phủ Thống nhất Quốc gia (NUG), Ủy ban Đại diện cho Pyidaungsu Hluttaw (CRPH), Hội đồng Cố vấn Thống nhất Quốc gia (NUCC), các đảng chính trị, xã hội dân sự, các nhà lãnh đạo tôn giáo và nhóm thiểu số, các nhóm sắc tộc và tất cả các bên liên quan khác tại Myanmar mới có thể mở lối thoát cho cuộc khủng hoảng kéo dài trong nước và mở đường cho một tiến trình dân chủ có ý nghĩa và thực sự phản ánh nguyện vọng của người dân Myanmar.

Trong trường hợp không có bất kỳ tiến triển nhanh chóng nào về tình hình ở Myanmar, EU sẵn sàng áp dụng các biện pháp hạn chế hơn nữa đối với những người chịu trách nhiệm trực tiếp và những người tiếp tay cho việc phá hoại nền dân chủ và vi phạm nhân quyền nghiêm trọng ở đất nước này.

Các quốc gia ứng viên Bắc Macedonia, Montenegro, Serbia, Albania, Ukraine, Cộng hòa Moldova và Bosnia và Herzegovina¹, quốc gia ứng viên tiềm năng Georgia, các quốc gia khối EFTA là Iceland và Liechtenstein, các thành viên của Khu vực Kinh tế châu Âu, cũng như Armenia liên kết với tuyên bố này.

¹Bắc Macedonia, Montenegro, Serbia, Albania và Bosnia và Herzegovina tiếp tục là một phần của Tiến trình Ổn định và Liên kết.