Đối thoại Nhân quyền EU–Việt Nam - 2 tháng Bảy 2026, Brussels, Bỉ
Liên minh châu Âu và Việt Nam đã tổ chức cuộc Đối thoại Nhân quyền thường niên tại Brussels ngày 2 tháng Bảy vừa qua, tái khẳng định cam kết tôn trọng, bảo vệ và thúc đẩy quyền con người phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc, luật pháp quốc tế, Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và các nghĩa vụ nhân quyền quốc tế tương ứng của mỗi bên. Đối thoại Nhân quyền lần này là cuộc đối thoại đầu tiên được tổ chức sau khi EU và Việt Nam nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng Một năm 2026.
Hai bên đã tiến hành các cuộc thảo luận thẳng thắn, mang tính xây dựng và tôn trọng lẫn nhau, xoay quanh nhiều chủ đề, bao gồm các quyền chính trị và dân sự; các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa; thượng tôn pháp luật, cải cách pháp luật và tư pháp; cũng như quyền con người tại các diễn đàn đa phương và các cơ chế liên quan. Hai bên cũng cập nhật thông tin về những tiến triển trong tất cả các lĩnh vực này kể từ cuộc Đối thoại trước.
Việt Nam chia sẻ thông tin cập nhật về các chính sách và tầm nhìn cho một giai đoạn phát triển mới, cũng như các nỗ lực nhằm bảo đảm sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước, trong đó ở vị trí trung tâm là phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, phát triển văn hóa và con người. Việt Nam cũng cung cấp thông tin về các chính sách và biện pháp bảo vệ các cá nhân/nhóm trong tình trạng dễ bị tổn thương, và việc trình bày thành công báo cáo quốc gia lần thứ chín về thực thi Công ước về Xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW) vào tháng Hai năm nay, tái khẳng định cam kết đối với bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ.
Hai bên đã thảo luận về cải cách pháp luật và tư pháp, chia sẻ kinh nghiệm về tăng cường quản trị quốc gia hiệu quả, tiếp cận công lý, nâng cao cải cách hành chính và năng lực thể chế.
Việt Nam thông báo về việc thông qua Kế hoạch hành động nhằm thực hiện các khuyến nghị của Phiên rà soát Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR) năm 2025. EU tái khẳng định tầm quan trọng của việc thúc đẩy và bảo vệ các quyền dân sự và chính trị, bao gồm quyền tự do ngôn luận, quyền tự do hội họp và lập hội hòa bình, và quyền tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng, tập trung vào sự không tương thích của một số điều khoản trong bộ luật hình sự cũng như các luật quản lý hội và báo chí với luật nhân quyền quốc tế như ICCPR.
Ngoài ra, EU bày tỏ quan ngại sâu sắc trước các báo cáo về tình trạng đàn áp xuyên quốc gia, bao gồm cả những trường hợp ảnh hưởng đến các cá nhân trên lãnh thổ EU, đồng thời nêu lên một số trường hợp cụ thể về các tù nhân chính trị và những người bảo vệ nhân quyền, kêu gọi cho phép thăm nuôi trong tù và trả tự do cho những người đang mắc bệnh hiểm nghèo. EU cũng nêu ra các vấn đề về điều kiện giam giữ, khả năng tham dự các phiên tòa và nhu cầu tiếp cận lãnh sự đối với các phạm nhân mang quốc tịch châu Âu. Tái khẳng định lập trường phản đối mạnh mẽ đối với án tử hình, EU đồng thời ghi nhận những nỗ lực hiện tại nhằm tiếp tục giảm số lượng các tội danh áp dụng hình phạt tử hình, đồng thời khuyến khích Việt Nam áp dụng lệnh tạm hoãn thi hành án tử hình.
Cả hai bên đã trao đổi quan điểm về các vấn đề nhân quyền tại các diễn đàn đa phương, đặc biệt trong khuôn khổ Liên Hợp Quốc. Hai bên cập nhật về các ưu tiên và sáng kiến mới của mình trong các cơ quan của Liên Hợp Quốc, bao gồm Hội đồng Nhân quyền (HRC). Việt Nam cũng chia sẻ thông tin về việc thực hiện các khuyến nghị được đưa ra trong Phiên rà soát định kỳ phổ quát (UPR) gần nhất mà Việt Nam đã chấp thuận. EU khuyến khích Việt Nam gửi thư mời ngỏ đến tất cả các Thủ tục đặc biệt cũng như tăng cường hơn nữa sự tham gia với các cơ chế của Liên Hợp Quốc, phù hợp với trách nhiệm của một thành viên Hội đồng Nhân quyền. Việt Nam và EU hoan nghênh việc hợp tác sâu rộng hơn tại các diễn đàn của Liên Hợp Quốc về các vấn đề cùng quan tâm, ví dụ về quyền con người và biến đổi khí hậu.
EU và Việt Nam tái khẳng định tầm quan trọng của việc thực hiện các cam kết về quyền lao động theo Hiệp định Thương mại Tự do EU - Việt Nam (EVFTA), đồng thời EU gợi nhắc Việt Nam về cam kết bằng văn bản đối với việc nhanh chóng phê chuẩn Công ước số 87 của ILO về tự do hiệp hội và bảo vệ quyền tổ chức.
Việt Nam và EU nhất trí duy trì Đối thoại Nhân quyền như một kênh quan trọng để tăng cường hiểu biết lẫn nhau và đóng góp vào quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện EU - Việt Nam. Cuộc Đối thoại Nhân quyền tiếp theo sẽ được tổ chức vào năm 2027 tại Hà Nội.
Cuộc Đối thoại Nhân quyền được đồng chủ trì bởi ông Dominic Porter, Phó Tổng Giám đốc phụ trách châu Á và Thái Bình Dương thuộc Cơ quan Hành động Đối ngoại châu Âu (EEAS), và bà Hoàng Thị Thanh Nga, Vụ trưởng Vụ các Tổ chức Quốc tế thuộc Bộ Ngoại giao Việt Nam. Đặc phái viên EU về Nhân quyền Kajsa Ollongren đã phát biểu khai mạc.