တရားမဝင္ ေတာ႐ိုင္း တိရစၦာန္ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈအဆံုးသတ္ေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ျပည္တြင္း ဥေရာပသမဂၢ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္
ျမန္မာႏိုင္ငံရိွ ဥေရာပသမဂၢ သံတမန္အႀကီးအကဲမ်ား၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ဥေရာပသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္
အဖြဲ႕သည္ ေအာက္ပါ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို ထုတ္ျပန္လိုက္ပါသည္။
ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ တရားမ၀င္ ကုန္သြယ္မႈသည္ ကမၻာအႏွံ႔တြင္ အက်ိဳးအျမတ္ အမ်ားဆံုး ရရိွႏိုင္သည့္
ရာဇဝတ္ျပစ္မႈေျမာက္ ေသာ ေဆာင္ရြက္မႈတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး ဇီဝမ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲအား အႀကီးအက်ယ္ ပ်က္စီးေစသည့္
အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈလည္း ရိွသလို ေရရွည္တည္တံ့ေသာ ဖြ႕ံ ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ
တိုက္ဖ်က္ေရးတို႔အေပၚတြင္လည္း အလြန္ ပ်က္စီးႏိုင္ေစသည့္ သက္ေရာက္မႈ ရိွေနပါသည္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္ေသာ ကမၻာ့ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္မ်ားေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အံ့ခ်ီးဖြယ္
လည္းျဖစ္၊ မ်ိဳးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္နုိင္သည့္ေဘးအႏၲရာယ္လည္း ရိွေနေသာ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္မ်ားႏွင့္
ဇီဝမ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲတို႔ကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္အတြင္း အားျဖည့္ေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈမ်ားအတြက္
ျမန္မာအစိုးရအား ဥေရာပသမဂၢ သံတမန္ အႀကီး အကဲမ်ားႏွင့္တစ္ကြ အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားက ဂုဏ္ျပဳခ်ီးက်ဴးလိုပါသည္။
၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္က ဇီဝမ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲႏွင့္ သဘာဝထိန္းသိမ္းေရး နယ္ေျမမ်ား ကာကြယ္
ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းခဲၿ့ပီး ထိုဥပေဒမွာ ဤေဒသအတြင္းမွ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ကာကြယ္
ေစာင့္ေရွာက္ေရး ဥပေဒမ်ားအနက္ အားအေကာင္းဆံုး၊ အခိုင္မာဆံုး ဥပေဒတစ္ရပ္ျဖစ္ပါသည္။ ကမၻာ့ ေတာ႐ိုင္း
တိရစၦာန္မ်ားေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရသည္ ဖမ္းဆီးရမိထားေသာ ဆင္စြယ္မ်ားႏွင့္
ေတာ႐ုိင္းတိရစၦာန္အစိတ္အပိုင္းမ်ား ကို လူသိရွင္ၾကား ဖ်က္ဆီးပစ္ပါလိမ့္မည္။ ဤသည္မွာ
သိုေလွာင္သိမ္းဆည္းထားေသာ ပစၥည္းမ်ား အားလံုးကို ဖ်က္ဆီးျခင္းအစီအစဥ္မ်ား၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုလည္း
ျဖစ္ပါသည္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလမွ စတင္ၿပီး ရန္ကုန္တိုင္း အတြင္း ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ တရားမဝင္
ေရာင္းခ်မႈမ်ားအားလံုးကို ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရက တားျမစ္ခဲ့ပါသည္။ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရကလည္း
ဤတားျမစ္ခ်က္ကို တစ္ႏိုင္ငံလံုး ျဖန္႔က်က္ရန္ ကတိကဝတ္ျပဳထား ပါသည္။ ဥေရာပသမဂၢအဖြဲ႕ဝင္ ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕က
ေထာက္ခံပ့ံပိုးေပးေသာ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္မ်ားအတြက္ အသံ မဟာမိတ္အဖြဲ႕တြင္ အေျခခံလ်က္ အမ်ားျပည္သူ
အသိပညာေပးေရး စည္း႐ံုးလံႈ႔ေဆာ္မႈမ်ား၊ ၄င္းမွ တစ္ဆင့္ တရားမဝင္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈ
အေရးကိစၥမ်ားတြင္ ပါဝင္ ပတ္သက္မႈတို႔ကိုလည္း ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။၂၀၁၈ ခုႏွစ္
ေအာက္တိုဘာလတြင္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ တရားမဝင္ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ လန္ဒန္ညီလာခံကို
ယူေကက ကမကထျပဳခဲ့ၿပီး လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္အတြင္းက ေအာင္ျမင္စြာေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့မႈမ်ားကို ျမန္မာအစိုးရက အဆိုပါ
ညီလာခံ တြင္ အေသးစိတ္ တင္ျပခဲ့ပါသည္။
အဆိုပါ ေျခလွမ္းမ်ားကို ထိုက္ထိုက္တန္တန္ ခ်ီးက်ဴးထိုက္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို
ရင္ဆိုင္ ေနရဆဲလည္း ျဖစ္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဆင္စြယ္ႏွင့္ အျခားအစိတ္အပိုင္းမ်ားအတြက္ ဆင္မ်ားအား
ခိုးယူဖမ္းဆီး မႈမွာ ကမၻာတစ္လႊားတြင္ေရာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ပါ ႀကီးမားလွေသာ ျပႆနာတစ္ရပ္အျဖစ္ ရိွေနဆဲပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ေတာ႐ိုင္း တိရစၦာန္ ကာကြယ္ေရး ေတာထိန္း ကင္းလွည့္အဖြဲ႕မ်ား တိုးျမႇွင့္ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေၾကာင့္ တစ္စိတ္ တစ္ပိုင္းျဖစ္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ဆင္သားေရခြာျခင္း အေရးအခင္းမွာ ေလ်ာ့ပါးသြားခဲ့လင့္ကစား ေတာ႐ိုင္း ဆင္မ်ားသာမက သင္းေခြခ်ပ္၊ က်ား၊ ပင္လယ္လိပ္မ်ားကဲ့သို႔ မ်ိဳးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္လုနီးေနသည့္ သတၱဝါမ်ားအား ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ႐ုန္းကန္အားထုတ္္ေနရဆဲလည္း ျဖစ္ပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ တရားမဝင္ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈကို ကိုင္တြယ္ရန္ ျမန္မာအစိုးရ၏ ေနာက္ထပ္ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားအေပၚ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ေထာက္ခံပံ့ပိုးမႈကို ေဖာ္ျပလိုပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ နယ္စပ္ေဒသမ်ားအပါအဝင္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္အစိတ္အပိုင္မ်ား တရားမဝင္ ေရာင္းခ်မႈ အား တစ္ႏိုင္ငံလံုအတိုင္းအတာျဖင့္ တားဆီးျခင္းကို ျမန္မာအစိုးရက အေဆာတလ်င္ေဆာင္ရြက္မည္ဆိုပါက ေကာင္းမြန္သည့္ အကိ်ဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား ရိွလာမည္ဟု ကၽြႏ္ုပ္တို႔ ယံုၾကည္ပါသည္။
ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ တရားမ၀င္ေရာင္းခ်မႈမ်ားအား တားျမစ္မႈကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈမွ ထြက္ေပၚလာေသာ တရားမဝင္ ေငြေၾကးစီးဆင္းမႈမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းတို႔ ကဲ့သို႔ အျခား အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားလုပ္ေဆာင္ပါက ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ရာဇဝတ္ ျပစ္မႈကို လံုးဝ သည္းမခံေၾကာင္း သတင္းစကားကို ပိုမိုခိုင္မာလာေစပါလိမ့္မည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ျဖစ္ေစ၊ အျခား ေနရာတြင္ျဖစ္ေစ ရိွေနသည့္ သံုးစြဲသူ ၀ယ္လိုအားမ်ားကို ျဖည့္ဆည္းရန္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားက ေတာ႐ိုင္း တိရစၦာန္ တရားမဝင္ ထုတ္ကုန္မ်ားကို ေရာင္းခ်ေနသမွ် ကာလပတ္လံုး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္မ်ားမွာ ေဘးအႏၲရာယ္ ဆက္လက္ရိွေနလိမ့္မည္ ျဖစ္သလို ရာဇဝတ္ျပစ္မႈဂိုဏ္းမ်ား၏ အိတ္္ေထာင္မ်ားကိုလည္း ဤ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈက ဆက္လက္ ျဖည့္တင္းေပးေနမည့္အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လွပၿပီး မ်ိဳးစံုမ်ိဳးကြဲ ရိွေနေသာ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္မ်ားကိုလည္း ဆက္လက္ ခိုးယူေနၾကလိမ့္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ ကုန္ကူးမႈအား အဆံုးသတ္ေရးမွာ အားလံုးႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ တာဝန္ျဖစ္သကဲ့သို႔ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အားလံုး ခိုင္မာေသာ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈကို မလြဲမေသြ ျပဳလုပ္ၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ ကုန္ကူးမႈ ဆန္႔က်င္ေရး ဥေရာပသမဂၢ လုပ္ငန္းစီမံခ်က္ကို ဥေရာပသမဂၢက ျပ႒ာန္းခဲ့ပါသည္။ ထိုအခ်ိန္မွ စတင္ၿပီး အဆိုပါ တရားမဝင္ လုပ္ရပ္မ်ားအား တစ္ကမၻာလံုးအတိုင္းအတာႏွင့္ ဆန္႔က်င္တိုက္ဖ်က္ေရး အတြက္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ျပည့္စံုက်ယ္ျပန္႔ေသာ ဥပေဒေရးရာ မူေဘာင္အား ပိုမိုေတာင့္တင္းေအာင္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ ျခင္း၊ ပိုမိို ေကာင္းမြန္ေသာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ၊ ပုိမိုထိေရာက္ေသာ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈတို႔ျဖင့္ ဥေရာပသမဂၢ၏ အခန္းက႑ကို ေတာင့္တင္းခိုင္မာလာေစရန္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအား ဥေရာပသမဂၢႏွင့္တကြ အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားက တိုးျမႇင့္ခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး ဥေရာပသမဂၢက ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည့္ မ်ိဳးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္လုနီးေနေသာ မ်ိဳးစိတ္မ်ားအား ႏိုင္ငံတကာ ကုန္သြယ္မႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္အား လက္မွတ္ေရးထိုးထားေသာ အဖြဲ႕ဝင္ မ်ား၏ ညီလာခံ (CITES CoP18, သီရိလကၤာႏိုင္ငံ)က တစ္ကမၻာလံုးတြင္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ကုန္သြယ္မႈအား ကိုင္တြယ္ ေရးအတြက္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ကတိကဝတ္မ်ားကို အေရးယူေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲခြင့္ ရရိွလာေစလိမ့္မည္ လည္း ျဖစ္ပါသည္။