Khi các tuyến vận chuyển ngũ cốc trở thành mục tiêu tấn công, cả thế giới chịu ảnh hưởng

Trong một thế giới có 645 triệu người đang phải đối mặt với nạn đói, tuyến thương mại chủ chốt đưa ngũ cốc của Ukraine ra thị trường toàn cầu đang bị phong tỏa. Các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại, cảng biển, kho bãi và hạ tầng vận tải đang bóp nghẹt khả năng tiếp cận của Ukraine với Biển Đen, sông Danube và các tuyến đường bộ. Hệ quả của những cuộc tấn công này vượt xa biên giới Ukraine, đe dọa an ninh lương thực tại châu Phi, châu Á, Trung Đông và Mỹ Latinh.

Đây không đơn thuần là một lời chỉ trích nữa đối với cuộc chiến. Vấn đề nằm ở một thực tế căn bản: khi ngũ cốc không thể lưu thông, nguồn cung sẽ sụt giảm, giá cả sẽ tăng cao và hàng triệu người sẽ chật vật để có đủ tiền mua lương thực.

Thời điểm này khó có thể tồi tệ hơn. Ukraine bước vào mùa thu hoạch từ tháng Tám trong bối cảnh các cuộc tấn công nhằm vào cảng biển và các tuyến vận tải ngày càng gia tăng. Kim ngạch xuất khẩu ngũ cốc của nước này trong tháng đó đã giảm 50% so với cùng kỳ năm trước. Đến tháng Mười Một, hơn chín triệu tấn ngũ cốc, hạt có dầu và khô dầu có thể không có đủ chỗ lưu trữ.

Thiệt hại sẽ không chỉ dừng lại ở vụ thu hoạch này. Nếu không thể bán ngũ cốc, nông dân sẽ không có đủ nguồn lực để gieo trồng cho vụ mùa năm sau — khiến nguồn cung trong tương lai suy giảm và cuộc khủng hoảng thêm trầm trọng.

Ukraine giữ vai trò quan trọng đối với an ninh lương thực toàn cầu. Trước khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2 năm 2022, nước này cung cấp 15% lượng ngô xuất khẩu toàn cầu, 10% lúa mì, tới 20% lúa mạch và 50% dầu hướng dương của thế giới. Năm nay, Ukraine được kỳ vọng sẽ tiếp tục có một vụ mùa bội thu. Nhưng một vụ mùa chỉ có thể góp phần nuôi sống thế giới khi nông sản được đưa ra thị trường.

Đó là lý do EU đã và đang nỗ lực duy trì dòng chảy lương thực từ Ukraine. Kể từ tháng 5 năm 2022, các Hành lang Đoàn kết của EU đã cung cấp những tuyến xuất khẩu thay thế thiết yếu. EU cũng đang hỗ trợ bổ sung năng lực lưu trữ ngũ cốc, cung cấp các giải pháp tài chính cho nông dân Ukraine và nâng cao hiệu quả vận tải xuyên biên giới. Những nỗ lực này đang giúp Ukraine duy trì kết nối với thị trường toàn cầu, nhưng không thể thay thế hoạt động hàng hải an toàn trên Biển Đen — tuyến đường vận chuyển phần lớn nông sản xuất khẩu của nước này.

Nga đã tìm cách đổ lỗi cho Ukraine và các bên khác về tình trạng gián đoạn nguồn cung lương thực toàn cầu. Tuy nhiên, chính Nga đang tấn công các tàu thuyền, cảng biển và cơ sở hạ tầng được sử dụng để đưa lương thực của Ukraine tới thị trường quốc tế.

Vì vậy, cần cấp thiết có một sự sắp xếp tức thời nhằm cho phép tàu thuyền qua lại an toàn. Một lệnh tạm ngừng như vậy sẽ bảo vệ các tàu dân sự, mở lại một tuyến thương mại huyết mạch và khôi phục sự ổn định rất cần thiết cho thị trường lương thực toàn cầu.

Lương thực không được phép trở thành một vũ khí khác của chiến tranh. Ukraine đã thể hiện sẵn sàng hướng tới một nền hòa bình công bằng và lâu dài, bắt đầu bằng một lệnh ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện. Cộng đồng quốc tế cần gây sức ép để Nga chấp nhận lệnh ngừng bắn này và tiến hành đàm phán một cách thiện chí.

Chấm dứt chiến tranh sẽ chấm dứt những đau khổ mà người dân Ukraine phải gánh chịu hằng ngày. Điều đó cũng sẽ mang lại an ninh lương thực vững chắc hơn cho hàng triệu người trên khắp thế giới.