ŠTAMPAJ

Prvi put predstavljeni planovi za otključavanje potencijala ostrva i priobalnih zajednica u EU

Coastal city landscape
© Getty images; borchee

 

Oko 17 miliona ljudi živi na 4.000 ostrva širom Evropske unije, dok 95 miliona ljudi – odnosno petina stanovništva EU – živi duž obala u 22 države članice. Obje zajednice predstavljaju važan resurs za ekonomiju Evropske unije.  No one se takođe suočavaju i s brojnim izazovima, među kojima su klimatske promjene, ekonomska održivost i rast, kao i prekomjerni turizam. Evropska komisija predstavila je po prvi put posebno prilagođene strategije namijenjene podršci ovim područjima i iskorišćavanju njihovog punog potencijala.

Ostrva

Većina ostrva u EU dijeli specifične okolnosti i izazove, kao što su geografska izolovanost, ograničena povezanost, visoki troškovi prevoza, mala tržišta i demografski pad.

Kako bi odgovorila na ove izazove, strategija predlaže:

  • podsticanje preduzetništva, diverzifikaciju lokalnih ekonomija, održivi turizam i digitalizaciju, te rješavanje problema nedovoljne povezanosti 
  • ubrzavanje dekarbonizacije, razvoja obnovljivih izvora energije, prilagođavanja klimatskim promjenama i zaštite biodiverziteta 
  • jačanje javnih usluga, zdravstvene zaštite, stanovanja, obrazovanja i socijalne uključenosti radi zaustavljanja depopulacije i zadržavanja mladih ljudi 
  • povećanje otpornosti na prirodne katastrofe povezane s klimatskom krizom, pomorske rizike i druge nove prijetnje. 

Strategija promoviše redovan dijalog između institucija EU i predstavnika koji zastupaju interese ostrva.

Priobalne zajednice

Evropske priobalne zajednice nalaze se na prvoj liniji uticaja klimatskih promjena, gubitka morskog i obalnog biodiverziteta, kao i zagađenja mora. Takođe se suočavaju s dodatnim pritiscima, uključujući neuravnotežen turizam, nedostatak pristupačnog stanovanja, sezonski karakter ekonomskih aktivnosti i ograničene mogućnosti zapošljavanja.

Kako bi odgovorila na ove izazove, strategija se fokusira na tri prioriteta:

  • prosperitet: podsticanje dinamične, konkurentne i raznovrsne plave ekonomije, jačanje inovacija i novih poslovnih modela te stvaranje kvalitetnih radnih mjesta 
  • otpornost: unapređenje sposobnosti prilagođavanja klimatskim promjenama i širim ekološkim, ekonomskim, društvenim i bezbjednosnim izazovima, na primjer kroz inicijativu OceanEye
  • kvalitet života: razvoj živih, inkluzivnih i privlačnih sredina u kojima ljudi svih generacija mogu napredovati, uz očuvanje pomorske kulture, nasljeđa i lokalnog identiteta. 

Strategija naglašava značaj prilagođenih rješenja vođenih na lokalnom nivou, prepoznajući različite potrebe priobalnih zajednica – od udaljenih ribarskih sela do velikih lučkih gradova.

Obje strategije djeluju usklađeno i međusobno se dopunjuju, jačajući jedna drugu u odgovoru na zajedničke izazove, uz istovremeno uvažavanje specifičnosti ostrva i priobalnih zajednica.

Više informacija