Հայաստանում ԵՄ առաքելության մասին

Հայաստանում ԵՄ առաքելությունը (ՀԵՄԱ) հիմնվել ու սկսել է իր գործունեությունը 2023 թվականի փետրվարի 20-ին ԵՄ արտաքին հարաբերությունների խորհրդի որոշմամբ։ ՀԵՄԱ-ն քաղաքացիական առաքելություն է, որի նպատակն է դիտարկել և զեկուցել տեղում առկա իրավիճակի մասին, նպաստել մարդկանց անվտանգության ապահովմանը հակամարտություններից տուժած տարածքներում և հնարավորության դեպքում աջակցել Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև վստահության ձևավորմանը: ՀԵՄԱ-ն տարածաշրջանում խաղաղությանն ու կայունությանն աջակցելու ԵՄ-ի կարևոր նախաձեռնություններից է։ 

ԵՄ-ն հիմնել է ՀԵՄԱ-ն՝ արձագանքելով հայաստանյան իշխանությունների պաշտոնական դիմումին, որպեսզի տեղակայվի ԵՄ քաղաքացիական լիարժեք առաքելություն։ Այս գործընթացը հետևել է ԵՄ դիտորդական կարողության (EUMCAP) հաջողված փորձին, որը տեղակայվել էր հայ-ադրբեջանական սահմանի հայկական կողմում 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2022 թվականի դեկտեմբերի 19-ը։ 

ԵՄ խորհուրդը 2025 թվականի հունվարի 30-ին երկարացրել է առաքելության գործունեությունը ևս երկու տարով՝ 2025 թվականի փետրվարի 20-ից մինչև 2027 թվականի փետրվարի 19-ը։  ՀԵՄԱ-ի երկրորդ առաքելությունը կներգրավի մինչև 225 աշխատակից, ներառյալ 166 միջազգային և 59 տեղացի աշխատակիցներ: ՀԵՄԱ-ի դիտորդները և քաղաքացիական փորձագետները ԵՄ անդամ 23 երկրներից են և երրորդ կողմ հանդիսացող մասնակից պետություն՝ Կանադայից:

ՀԵՄԱ-ն տեղակայված է Հայաստանի՝ Ադրբեջանի հետ միջազգային սահմանի հայկական կողմում։ ՀԵՄԱ-ի գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Եղեգնաձորում, վեց օպերատիվ գրասենյակները տեղակայված են Եղեգնաձորում, Ջերմուկում, Մարտունիում, Կապանում, Գորիսում և Իջևանում: Առաքելությունը գրասենյակ ունի նաև Երևանում։ ՀԵՄԱ-ն տեղակայված է և գործում է բացառապես Հայաստանի միջազգայնորեն ճանաչված տարածքում:

ՀԵՄԱ-ն իր ամբողջ գործունեությունը համակարգում է Հայաստանի իշխանությունների հետ: Այն նաև ադրբեջանական կողմին տեղեկացնում է համապատասխան զարգացումների մասին, ըստ անհրաժեշտության։