Grikkland og gengisfelling orða
Grikkland og gengisfelling orða
Ein bábilja andstæðinga Evrópusambandsins á Íslandi er sú að ESB níðist á smáríkjum innan ESB – eins og þetta sé tvennt ólíkt: ESB-löndin annars vegar og ESB hins vegar. Því er haldið fram að ESB kúgi Grikki. Fullorðið fólk segir blákalt að landinu hafi verið „slátrað“ í þjónkun við fjármálafyrirtæki í stóru ESB-löndunum. Þetta er bull. ESB var ekki síst stofnað til að vernda smáríki. Þessir andstæðingar ESB mættu kynna sér hvort almenningi í minnstu löndum ESB telji illa með sig farið. Þau allra fámennustu eru Lúxemborg, þar sem 86% telja ESB aðild hafa borgað sig, og Malta (89%). En það er aldrei talað um þetta, né hve vel gengur í litlu ESB-löndunum yfirleitt.
Grikkland bað um aðstoð og fékk 33 þúsund milljarða!
Eftir hrunið á Wall Street 2008 beindi alþjóðlega fjármálakrísan kastljósi umheimsins að Grikklandi. Meðan bankar hrundu eins og spilaborgir um víða veröld viðurkenndi Grikkland í október 2009 að þarlend stjórnvöld hefðu –um árabil!– gefið út rangar tölur um skuldastöðu landsins. Skuldirnar höfðu verið látnar líta út fyrir að vera minni en þær voru. Þetta skaut mörgum skelk í bringu. Svo fór að lánamarkaðir lokuðu á Grikkland.
Vorið 2010 blasti við greiðsluþrot ríkisins. Grikkland fór fram á aðstoð og til að afstýra hörmungum reiddu Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn, Evrópski seðlabankinn og framkvæmdastjórn ESB fram fyrsta björgunarpakkann. Framlög sem áttu eftir að enda í 260 milljörðum evra. Það eru eitthvað um 32.700 milljarðar íslenskra króna að núvirði. Þetta var framlag skattborgara annarra ESB-landa og því vitanlega skilyrt þannig að Grikkland undirgengist víðtækar umbætur. Skilyrðin voru umsamin við grísk stjórnvöld og í framhaldi af samþykki Grikkja samþykktu stofnanir ESB, Evruríkin og nokkur þing ESB-landanna fjárhagsaðstoðina. Landið myndi hagræða í ríkisrekstri, hækka skatta og koma loks böndum á skattaundanskot. Markmiðið var að skapa aðstæður fyrir góða efnahagslega heilsu og sjálfbærni – rekstrargrundvöll fyrir atvinnulífið. Að tryggja langtíma lækningu í stað þess að gleypa enn eina verkjatöfluna.
Almennt öryggisnet – Grikkland í sókn
Mikið er talað um fórnir Grikkja. Minna um fjárfestingar ESB í Grikklandi og aðgerðaáætlanirnar í þágu þeirra sem verða fyrir barðinu á afleiðingum skuldakrísunnar. Til að bjóða upp á almennt öryggisnet, höfum við hjálpað stjórnvöldum að styrkja fátækustu heimilin í landinu með tekjusjóði sem er kenndur við félagslega samstöðu. Með þessum sjóði hafa Grikkir í fyrsta skipti aðgang að raunverulegu almennu lágmarksframfærslukerfi. Hálf milljón manna nýtur nú góðs af þessu og við stefnum á að hjálpa allt að 750.000 manns, eða um 7% af þjóðinni.
Ekki er heldur talað um 35 milljarðana okkar (4.400 milljarðar króna) til að framfylgja Atvinnu- og vaxtaráætlun ESB á Grikklandi.
Síst af öllu tala andstæðingar ESB um hve vel Grikklandi hefur gengið að vinna úr stöðunni og vinda ofan af meiriháttar skekkjum í ríkisrekstrinum. Landið færist æ nær því að eignast stjórnsýslu í samræmi við bestu alþjóðastaðla og ætlar að takast betur á við stjórnsýslulega arfleifð síðustu áratuga. Efnahagurinn fer upp og atvinnuleysið niður. Grikkland snýr aftur á alþjóðlega fjármálamarkaði beint í baki. Þar er vöxtur og útlendingar hætta sér að nýju inn í hagkerfið; atvinnuleysi minnkar. Úr 15,1% halla 2009 skilaði Grikkland 0,7% afgangi 2016 og mun uppskera meira en 4,5% af landsframleiðslu árið 2018, aðallega vegna meiriháttar virðisauka- og tekjuskattsbreytinga, og breytinga á lífeyriskerfinu.
Sterkari saman
Grikkland þarf ekki frekari björgunaraðgerðir, þegar þriðja björgunarpakka okkar lýkur í ágúst. Landið á sér framtíð þar sem það verður sterkara að öllu leyti en það var fyrir um 10 árum. Fyrst og fremst má þakka þetta eljusemi og styrk Grikkja. En lendingin hefði varla verið jafn farsæl, án aðstoðar evrópskra bandamanna. Höfum þetta í huga þegar einhver sjálfskipaður sérfræðingurinn fer að tala um nauðgun og slátrun Grikklands.
Michael Mann, sendiherra Evrópusambandsins
Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu, 27. mars 2018.