BE-ja dhe Shqipëria shqyrtojnë progresin me sundimin e ligjit, reformën në drejtësi dhe bashkëpunimin për sigurinë
Më 3 dhe 4 mars 2026, u zhvillua në Bruksel takimi i 17-të i Nënkomitetit për Drejtësi, Liri dhe Siguri mes BE-së dhe Shqipërisë. Komisioni Evropian dhe autoritetet shqiptare diskutuan mbi zhvillimet më të fundit në fushat e sundimit të ligjit dhe të drejtave themelore, korrupsionit dhe krimit të organizuar, si dhe sigurisë dhe punëve të brendshme.
Komisioni Evropian përshëndeti progresin e vazhdueshëm në zbatimin e reformës në drejtësi, ndërsa procesi i vetingut tashmë po i afrohet finalizimit në apel brenda afatit kushtetues të qershorit 2026. Mbrojtja e pavarësisë së gjyqësorit mbetet thelbësore për sundimin e ligjit, bashkë me përpjekjet e vazhdueshme për të përmirësuar më tej llogaridhënien, cilësinë dhe efikasitetin e gjyqësorit, veçanërisht duke pasur parasysh fazën e ardhshme pas vetingut. Shqipëria ka ndërmarrë gjithashtu hapa të rëndësishëm në fushën e të drejtave themelore, duke përfshirë miratimin e legjislacionit për mbrojtjen e të dhënave, transparencën e pronësisë së medias, barazinë gjinore, dhunën me bazë gjinore, të drejtat e fëmijës dhe mosdiskriminimin. Garantimi i zbatimit efektiv do të jetë thelbësor, ndërsa nevojiten reforma më të gjera për të forcuar më tej lirinë e shprehjes, lirinë e medias dhe sigurinë e gazetarëve pas një procesi gjithëpërfshirës konsultimi.
Komisioni vuri re rezultate inkurajuese në luftën kundër korrupsionit, ndërsa organet e specializuara, përfshirë SPAK-un, vazhdojnë të japin rezultate në disa raste korrupsioni të nivelit të lartë. Miratimi i ligjeve kyçe për parandalimin e korrupsionit përfaqëson një hap tjetër pozitiv, megjithëse vëmendja tani kthehet te zbatimi efektiv i tyre. Nevojiten gjithashtu përpjekje të mëtejshme për të përmirësuar hetimin dhe ndjekjen penale të rasteve në disa sektorë të cenueshëm, siç është prokurimi publik. Pas rishikimit të Kodit Penal, Shqipëria pritet të vazhdojë përafrimin me legjislacionin e BE-së në fushën e luftës kundër krimit të rëndë dhe krimit të organizuar, së bashku me përgatitjen e një strategjie të re dhe forcimin e mëtejshëm të historikut të hetimeve proaktive, ndjekjeve penale dhe vendimeve të formës së prerë, përfshirë dënimet.
Po ashtu, përafrimi me legjislacionin e BE-së ka ecur përpara në disa fusha të sigurisë dhe punëve të brendshme. Është njohur progres në fushën e bashkëpunimit kundër drogës, ndërsa funksionalizimi i plotë i Observatorit Kombëtar të Drogave dhe Sistemit Kombëtar të Paralajmërimit të Hershëm mbetet një përparësi. Puna duhet të vazhdojë me përgatitjen e një udhërrëfyesi kombëtar për zbatimin e Planit të ri të Përbashkët të Veprimit për Parandalimin dhe Luftën kundër Terrorizmit dhe Ekstremizmit të Dhunshëm për Ballkanin Perëndimor. Në të njëjtën kohë, Shqipëria vazhdon të zbatojë Planin e Veprimit të BE-së për Ballkanin Perëndimor dhe ka miratuar si një udhërrëfyes për përafrimin e politikave të vizave ashtu edhe një Plan Veprimi Shengen. Garantimi i zbatimit të plotë të kuadrit ligjor të azilit dhe përafrimi i mëtejshëm me standardet evropiane për migracionin dhe menaxhimin e kufijve do të kërkojë përpjekje të vazhdueshme.
Takimi u bashkëkryesua nga znj. Sigrid Brettel, Shefe e Njësisë për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut në Drejtorinë e Përgjithshme për Zgjerimin dhe Fqinjësinë Lindore të Komisionit Evropian, z. Tedi Dobi, zëvendësministër i Drejtësisë i Shqipërisë dhe znj. Silva Caka, zëvendësministre e Brendshme e Shqipërisë.