AB Beypazarı'nda gıda güvenliği ve kırsal kalkınmanın geliştirilmesine yardımcı oluyor
Toprakta yetiştirilen meyve ve sebzelerin yarısının tarladan tüketicinin tabağına ulaşmadan çöpe gittiğini biliyor muydunuz? Bu, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'ne göre böyle. Bu kayıp çiftçilere de pahalıya mal oluyor. Beypazarı Bostancıları Tarımsal Üretim ve Pazarlama Kooperatifi'nin AB tarafından finanse edilen Soğuk Hava Deposu Tesisi, Türkiye'nin tarımın kalbinin attığı topraklardaki küçük çiftçileri etkileyen bu sorunun çözümüne yardım ediyor.
Kooperatif Başkanı Ahmet Gencer, "Ürünlerimiz çöpe gitmesin diye bu tesisi AB'nin kırsal kalkınma alanındaki desteği olan IPARD kapsamında kurduk. Soğuk hava deposu aynı zamanda küçük çiftçilerden oluşan kooperatif ortaklarımızın ekonomik kaybını da önlüyor. Yaklaşık 300 aktif ortağımız var ve birlikte güçlüyüz."
Havuç üreticisi Hakan Bayındır da ortaklardan biri. "Soğuk hava deposu tesisi bizim için çok faydalı oldu. Önceden ürünümüz kışın tarlada donuyordu, şimdi ise hiçbir kayıp olmadan sorunsuz bir şekilde depoluyoruz" diye konuşuyor.
Beypazarı Türkiye'nin toplam havuç üretiminin yaklaşık %35'ini karşılıyor
Beypazarı Türkiye'de en çok havuç yetiştirilen ilçe olduğu için 3 bin ton kapasiteli soğuk hava deposunda ağırlıklı olarak havuç depolanıyor. Beypazarı Ziraat Odası Başkanı Mustafa Ateş'e göre "Beypazarı Türkiye'nin toplam havuç üretiminin yaklaşık yüzde 35'ini karşılıyor."
Daha iyi çalışma koşulları
Yatırım, yüzde 90'ı kadın olmak üzere günde en az 30 kişi için daha iyi çalışma koşulları yarattı. Kadınlar soğuk hava deposunda kooperatif ortakları için havuç yıkıyor ve paketliyor. Onlardan biri olan Nuriye Yanar şunları söylüyor: "Burası çok güzel ve hijyenik. Burada rahatça çalışıyoruz."
Kooperatif yenilenebilir enerjiye büyük önem veriyor. Ankara Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle tesisin çatısına güneş panelleri yerleştirildi. Tesis yakın zamanda enerji ihtiyacının yüzde 95'ini bu güneş panellerinden karşılayacak.
Bölgeye önemli yatırımlar kazandırılıyor
Bostancılar Kooperatifi tarafından 2019 yılı sonunda kurulan soğuk hava deposu, AB’nin IPARD programının uygulayıcısı olan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu'ndan (TKDK) yüzde 50 hibe desteği aldı.
TKDK Ankara İl Koordinatörü Dr. Mehmet Ali Çakal, “Beypazarı, TKDK desteklerinden en fazla yararlanan ikinci ilçemizdir. TKDK olarak kuruluşumuzdan bu yana Beypazarı’nda desteklediğimiz 156 proje için hibe ettiğimiz 14 milyon avro ile ilçemize 127 milyon TL’lik yatırım kazandırdık. IPARD'ın desteğiyle üreticilerin ve çiftçilerin yanında olmaya devam edeceğiz.”
Tesiste havuç yıkama ve paketlemede çalışan kadınlar
Kırsal alanları destekliyor
IPARD programının Türkiye'deki olumlu etkisini öven Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Nikolaus Meyer-Landrut ise şunları söylüyor: “IPARD'ın tarımın modernleştirilmesi ve geliştirilmesinde, istihdam olanaklarının yaratılmasında ve kırsal alanlardaki yaşam koşullarının iyileştirilmesinde önemli bir rol oynadığını görmek çok güzel. Küçük çiftçiler AB yardımlarından yararlanırken, Türkiye'nin kırsal toplumları da kazançlı çıkıyor. Bu aynı zamanda gıda güvenliğini arttırmaya yönelik ortak çabalarımız bağlamında da önemli."
Beypazarı, çiftçileri arazilerinin çevresel kalitesini korumaya ve iyileştirmeye teşvik eden yenilikçi 'tarım-çevre' tedbirini uyguladığı için programda özel bir yere sahip.
2011 yılından bu yana AB, IPARD I ve II aracılığıyla Türkiye'deki kırsal alanların geliştirilmesi için 1,4 milyar avronun üzerinde fon sağladı. Bu çaba 25 bin yatırım projesini kolaylaştırdı ve kırsal alanlarda 90 binden fazla istihdam yarattı.
2021-2027 dönemi için ise AB IPARD III'e 430 milyon avro tahsis etti. Türkiye'nin ulusal katkıları ve yararlanıcıların girdileri ile birleştiğinde, toplam fon 1 milyar avroya ulaşarak Türkiye'deki çiftçilere ve kırsal alanlara fayda sağlayabiliyor.
IPARD Programı nedir?
IPARD, Avrupa Birliği (AB) tarafından aday ve potansiyel aday ülkelere destek olmak amacıyla oluşturulan Katılım Öncesi Yardım Aracı’nın (Instrument for Pre-Accession Assistance-IPA) kırsal kalkınma bileşenidir. AB'nin kırsal kalkınma ve ortak tarım politikalarının uygulamaya ve yönetmeye hazırlanmak için politika geliştirmeyi destekler.