AB ile Batı Balkanlar ve Türkiye arasında ekonomik ve mali diyalog
Brüksel, 16 Mayıs 2023
Ecofin çerçevesinde AB Üye Devletleri, Batı Balkanlar ve Türkiye, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankası temsilcilerinin yanı sıra Batı Balkanlar ve Türkiye merkez bankaları temsilcileri yıllık ekonomi politikası diyaloğu için bir araya geldi. Diyalog, Batı Balkanlar ve Türkiye'nin (Karadağ, Sırbistan Cumhuriyeti, Kuzey Makedonya, Arnavutluk Cumhuriyeti, Bosna Hersek ve Türkiye CumhuriyetiAB'ye katılım için aday ülkelerdir, Kosova* ise potansiyel adaydır) Avrupa Dönemine gelecekteki katılımlarını hazırlamayı amaçlamaktadır.
Katılımcılar, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı başlattığı saldırganlık savaşının ekonomik etkileri de dahil olmak üzere son dönemde yaşanan olumsuz şoklara karşı uygun politika tepkilerinin tanımlanmasına yönelik ortak ilgilerinin altını çizdikleri ortak sonuçları onayladılar. Katılımcılar AB, Batı Balkanlar ve Türkiye'nin, Rusya Federasyonu'nun Ukrayna'ya yönelik devam eden askeri saldırısına karşı en güçlü ifadelerle üzüntülerini dile getiren ortak tutumunu vurgulamışlardır.
* Bu tanımlama statüye ilişkin pozisyonlara herhangi bir halel getirmez ve BM Güvenlik Konseyi'nin 1244/1999 sayılı kararı ve Kosova'nın bağımsızlık ilanına ilişkin UAD Görüşü ile uyumludur.
● AB ve Batı Balkanlar ile Türkiye arasındaki ekonomik ve mali diyaloğun ortak sonuçları
Katılımcılar bu vesileyle Türkiye'yi aşağıdakileri uygulamaya davet etmektedir:
1. Şubat depremlerinin sonuçlarının hafifletilmesi için zamanında ve şeffaf bir destek sağlarken, uluslararası enerji fiyatlarının mevcut durumu göz önünde bulundurularak enerji sektöründeki kamu iktisadi teşebbüslerine verilen bütçe desteğinin azaltılması da dâhil olmak üzere, enflasyonun düşürülmesine yardımcı olmak için 2023 yılında uygun şekilde sıkı bir mali duruş sergilemeye devam etmesi. GSYH'nin en az %1'i oranında faiz dışı fazlaya kademeli olarak geri dönülmesini desteklemek için güvenilir bir orta vadeli strateji sunması. Vergi muafiyet ve indirimlerini düzene sokarak vergi tabanını genişletmek.
2. Diğer tedbirlerin yanı sıra, vadeli TL mevduatlara verilen döviz değeri garantilerinin aşamalı olarak kaldırılması suretiyle mali risklerin azaltılması. Kamu ihale mevzuatının; kamu hizmetleri, imtiyazlar ve kamu özel ortaklıkları da dâhil olmak üzere; AB'nin kamu alımlarına ilişkin 2014 Direktifleri ile daha fazla uyumlaştırılması ve AB mevzuatı ile uyumlu olmayan muafiyetlerin sayısının azaltılması amacıyla gözden geçirilmesi. Mali kuralın olası kabulü ve uygulanmasını izlemek üzere bağımsız bir organın kurulması için bir seçenekler belgesi hazırlanması.
3. Enflasyonla mücadele sürecini hızlandırmak ve mali koşulları orta vadede fiyat istikrarının sağlanması ve merkez bankasının bağımsızlığı ile uyumlu hale getirmek için faiz oranları da dahil olmak üzere merkez bankasının tüm araçlarını daha kararlı bir şekilde kullanması. Politika araçları ve bunların potansiyel etkilerine ilişkin değerlendirmeler konusunda daha fazla rehberlik ve daha etkin iletişim sağlanması ile operasyonel çerçevenin etkinliğinin artırılması. Finansal sektör düzenleyici çerçevesinin uluslararası standartlar ve AB standartları ile uyumlu hale getirilerek şeffaflığının ve öngörülebilirliğinin artırılması ile şeffaf varlık kalitesi incelemeleri gerçekleştirerek ve bu incelemelerin metodolojisini ve sonuçlarını yayımlayarak güvenin artırılması.
4. İş ortamının iyileştirilmesi amacıyla, hukukun üstünlüğünün daha da güçlendirilmesi ve düzenleyici ortamın ve ilgili yeni mevzuata ilişkin olarak iş örgütleri ve sosyal ortaklarla istişare mekanizmalarının geliştirilmesi. AB-Türkiye ekonomik ve ticari ilişkilerinin faydasını azami düzeye çıkarmak ve ciddi bir eşitlikçi ortam sağlamak için devlet yardımlarına ilişkin mevzuatın uygulanması ve şeffaflığın artırılması. Ticari anlaşmazlıkların düzene sokulması amacıyla, iş alanında uzmanlaşmış mahkemelerin sayısının artırılması ve etkinliğinin artırılması.
5. ETS karbon fiyatlandırma mekanizmasının uygulanması için yeni adımlar atılması. Türkiye'nin enerji karışımında yenilenebilir enerji kaynaklarının (hem geleneksel hem de hidrojen bazlı) istikrarlı bir şekilde artmasını sağlamaya devam etmesi ve bu hedefi ülkenin devlet yardımları politikasına yansıtması. İklim değişikliğine uyum sağlamak amacıyla, özellikle 6 Şubat 2023'teki yıkıcı depremleri takip edecek yeniden inşa çabaları ışığında, yeni ve mevcut binalar için enerji verimliliğine öncelik verilmesi.
6. Okuldan işe geçişlerin ve eğitimde, istihdamda veya öğretimde olmayan (NEET) gençlerin aktif hale getirilmesinin desteklenmesi ve yasal ve mali tedbirlerin yanı sıra Türkiye'nin büyük şehir merkezlerinin ötesinde çocuklara uygun ve hesaplı bir çocuk bakım altyapısı sağlanmasına yönelik çabaların güçlendirilmesi yoluyla kadınların işgücü piyasasına katılımının teşvik edilmesi. Depremlerden etkilenen illerde, mağdurlara sağlık ve bakım hizmetleri sağlamak ve özellikle kadınlar için yoğun istihdam fırsatları yaratmak amacıyla bakım ekonomisine yapılan yatırımların desteklenmesi. Adil geçişi sağlamak amacıyla, özellikle yeşil ve dijital becerileri güçlendirmek için yetişkinlerin hayat boyu öğrenmeye katılımını artırmaya devam edilmesi.
Daha fazla bilgi için: https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/ecofin/2023/05/16/