AB Türkiye Delegasyonu ve İsveç Büyükelçiliği Bakım Politikaları ve Kadınların Ekonomik Katılımına Odaklandı
“Kadınların Ekonomik Katılımı için Bakım Politikalarının ve Hizmetlerinin Geliştirilmesi” başlıklı etkinlik, bakım sistemlerini güçlendirmek, bakım hizmetlerini kurumsallaştırıp hak ettiği değeri kazandırmak ve kadınların ekonomiye katılımını artırmak için politika çözümlerini ele almak üzere politika yapıcıları, uluslararası kuruluşları ve uzmanları bir araya getirdi.
Katılımcılar ayrıca bakım ekonomisindeki yapısal eşitsizliklerin giderilmesi için daha güçlü bir siyasi iradeye ihtiyaç olduğunu vurguladı. Bakım sorumluluklarının büyük ölçüde kadınların omuzlarında olduğu ve kadınların bakım hizmetlerine erkeklere kıyasla yaklaşık üç kat daha fazla zaman ayırdığına dikkat çekildi.
Ele alınan öneriler arasında kurumsal çocuk ve yaşlı bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması, bakım sorumluluklarının kadınlar ve erkekler arasında daha dengeli paylaşılmasının teşvik edilmesi, bakım çalışanlarının mesleki statüsünün güçlendirilmesi ve sosyal korumasının artırılması, işyeri kreşleri dâhil bakım altyapısına yönelik kamu yatırımlarının artırılması ve bakım ekonomisinde eğitim ve beceri geliştirme olanaklarının genişletilmesi yer aldı.
Panel, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu tarafından Dünya Kadınlar Günü kapsamında düzenlenen ve kadınların ekonomik güçlenmesi ile toplumsal cinsiyet eşitliğine odaklanan etkinlikler dizisinin bir parçasını oluşturuyor.
Avrupa Birliği, Türkiye’de toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlenmesini destekleyen en büyük donördür. AB, 2007 yılından bu yana kadınların ekonomik katılımını desteklemek amacıyla 270’ten fazla projeye toplam 140 milyon avronun üzerinde finansman sağladı. Bu yaklaşımın önemli örneklerinden biri olan Women-Up Projesi (“Kayıtlı Kadın İstihdamının Desteklenmesi”), 9.000’den fazla kadın girişimci işveren aracılığıyla 11.000’den fazla kadının istihdama katılmasına destek oldu.
Panelin açılış konuşmaları İsveç’in Türkiye Büyükelçisi Malena Mård, Birleşmiş Milletler Kadın Birimi Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Geçici Maslahatgüzarı Jurgis Vilčinskas tarafından gerçekleştirildi. Konuşmacılar, bakım sorumluluklarının kadınların ekonomik yaşama katılımının önündeki en önemli yapısal engellerden biri olmaya devam ettiğini vurguladılar.
European Union, 2026
Vilčinskas, “Bakım emeği ve bakım ekonomisini ele almadan kadınların ekonomik güçlenmesi hakkında ciddi bir tartışma yürütmemiz mümkün değildir,” dedi. “Bakım hizmetleri temel bir kamu altyapısıdır. Erişilebilir ve uygun maliyetli bakım hizmetleri sağlanmadıkça kadınların işgücü piyasasına katılımı sınırlı kalacak, cinsiyetler arası ücret farkı devam edecektir.”
European Union, 2026
Büyükelçi Malena Mård ise bakım hizmetlerinin ekonomiyi, işgücü piyasalarını ve toplumsal cinsiyet eşitliğini şekillendirdiğini vurguladı. Mård, “İsveç’te bir yaşından itibaren okul öncesi eğitim sunulmaktadır ve bugün bir ile beş yaş arasındaki çocukların yüzde 87’si yüksek kaliteli okul öncesi kurumlara devam etmektedir. Sistemimiz, eşit ebeveyn izni dâhil olmak üzere bakım sorumluluklarının paylaşılması üzerine kuruludur. Her ülke bakım politikaları konusunda kendi tercihlerini yapmalıdır, ancak özellikle bu değişim döneminde birbirimizden öğrenebiliriz,” dedi.
Birleşmiş Milletler Kadın Birimi Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond ise şöyle konuştu: “Bakım, kadınların görünmez ve karşılıksız emeği olarak kalamaz. Bakım bir ayrıcalık değil, bir haktır. Hükümetlerin herkes için mevcut, erişilebilir, uygun maliyetli ve kaliteli bakım hizmetleri sağlama sorumluluğu vardır. Evrensel bakım sistemleri kurmak aynı zamanda ekonomilerimizi dönüştürmek ve bakım sorumluluklarının büyük bölümünü kadınlara yükleyen toplumsal normları değiştirmek anlamına gelir.”
Etkinliğin ana konuşmacısı Ankara Üniversitesi öğretim üyesi Doçent Dr. Emel Memiş ise, “Bakım eşitsizliği yalnızca bir istihdam meselesi değil, aynı zamanda bir yoksullaşma meselesidir,” dedi. “Karşılıksız bakım sorumlulukları büyük ölçüde kadınların üzerinde olduğunda kadınların yaşam boyu kazançları düşer, emeklilik hakları zayıflar ve yoksulluk riski artar.” Memiş sözlerine şöyle devam etti: “Çoğu zaman eksik olan şey siyasi ve kurumsal iradelerin aynı yönde hareket etmesidir. Bu panel bu iradeyi, Türkiye’nin önümüzdeki on yılda ihtiyaç duyacağı eşitlikçi bakım sistemleri ve bakım işgücüne yönelik politikalara dönüştürebilecek aktörleri bir araya getiriyor.”
Açılış konuşmalarının ardından düzenlenen panelde TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu üyesi Elif Esen; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü Ekonomik Statü Dairesi Başkanı Merve Okan; Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi Direktörü Yasser Hassan; ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Başkan Vekili ve Ankara Ofis Direktörü Mehmet Üvez konuşmacı olarak yer aldı. Panelin moderatörlüğünü Birleşmiş Milletler Kadın Birimi Türkiye Program Yöneticisi Ebru Ağduk yaptı.
Katılımcılar, bakım sistemlerine yapılan yatırımların yalnızca toplumsal cinsiyet eşitliğini desteklemekle kalmadığını, aynı zamanda istihdam yaratımı, ekonomik dayanıklılık ve kapsayıcı büyümeye de katkı sağladığını vurguladılar.
