Komisyon Yeni Göç Ortaklık Çerçevesini açıklıyor: Göçün daha iyi yönetilmesi için üçüncü ülkelerle güçlendirilen işbirliği
Avrupa Komisyonu - Basın Bildirisi
Strasburg, 7 Haziran 2016
Avrupa Komisyonu bugün, göç yönetimi Ortaklık Çerçevesi planlarını açıkladı.
Avrupa Komisyonu bugün, AB projeleri ile kaynaklarının göç yönetimi alanındaki dış çalışmalarını ve buna yönelik faaliyetlerini yönlendirilecek sonuç-odaklı Ortaklık Çerçevesi planlarını açıkladı. AB somut sonuç alabilmek için elindeki tüm politikaları ve araçları kullanarak, menşe ve transit ülke konumundaki önemli üçüncü ülkelerle özel tasarlanmış ortaklıklar geliştirecektir. Avrupa Göç Gündemi üzerine inşa edilen bu çerçevenin öncelikleri arasında; denizde hayat kurtarılması, geri dönüşlerin arttırılması, göçmen ve mültecilerin memleketlerine daha yakın yerlerde kalabilmelerinin sağlanması ve uzun vadede düzensiz göçün kökünde yatan nedenlerin giderilmesi için üçüncü ülkelerin kalkınmasına destek olunması yer almaktadır. Bu ortaklıklara üye devletlerin sağlayacağı –diplomatik, teknik ve mali- katkılar, sonuç alınması bakımından büyük önem taşımaktadır.
Birinci Başkan Yardımcısı Frans Timmermans konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı: "Akdeniz'deki kabul edilemez can kaybını durdurabilmek ve göç hareketlerini düzenli hale getirebilmek için, AB ile Üye Devletlerinin çabalarını birleştirerek üçüncü ülkelerle birlikte nasıl çalışılabileceğini bir kez daha düşünmemiz gerekiyor. Komisyon yeni bir ortaklık çerçevesi öneriyor: buna göre öncelikli üçüncü ülkelerle çalışılmaya başlanacak; her birinin özel durumuna göre tasarlanmış paketler yoluyla tüm politikalarımız ve araçlarımız bu hedefler doğrultusunda seferber edilecek; böylelikle, Üye Devletlerle yakın koordinasyon yoluyla AB'nin toplu etkisinden faydalanılacak ve önümüzdeki 5 yılda 8 milyar Avronun süratle aktarılmasını da kapsayan kaynaklarımız bu alan üzerinde yoğunlaştırılacak. Bunun yanı sıra, fırsatlar yaratmak ve göçün kökünde yatan sebeplerle mücadeleye yardımcı olmak amacıyla iddialı bir Dış Yatırım Planı üzerinde çalışacağız. Göçün daha iyi yönetilmesinde ortaklarımız tarafından somut sonuçlar alınamadığında, çabalarımızı ve mali yardımlarımızı hep birlikte uyarlamaya hazırlıklı olmalıyız."
Yüksek Temsilci/Başkan Yardımcısı Federica Mogherini ise şu açıklamada bulundu: "Dünyada milyonlarca insan hareket halinde, bu meseleyi ancak küresel düzeyde tam ortaklık içerisinde hareket ederek yönetebiliriz. Bu nedenle, kilit ülkelerle güçlü ortaklıklar konusunda yeni bir yaklaşım öneriyoruz. Amacımız bir yandan denizde hayat kurtarılması ve kaçakçı şebekelerinin çökertilmesi üzerinde odaklanmaya devam ederken, öte yandan çok sayıda insan ağırlayan ülkelere destek olmak ve ortağımız olan ülkelerde büyümeyi teşvik etmek. Mali ve operasyonel desteğimizi arttırmaya ve uzun vadede ekonomik ve sosyal kalkınmaya, güvenliğe, hukukun üstünlüğüne ve insan haklarına yatırım yaparak, bu ülkelerde insanların hayatını iyileştirmeye ve göçü tetikleyen faktörlerle mücadele etmeye hazırız. İnsanların güvenli ve düzgün bir hayat sürebilecekleri ortamı ve imkânı yaratmak görevimiz olmanın yanı sıra aynı zamanda menfaatimizedir. Bu Avrupa'nın dünyanın geri kalanı ile paylaştığı bir sorumluluktur: bunu ancak birlikte başarabiliriz."
AB ve ortak ülkeleri için artık 'yeni olağan durum' haline gelmiş olan göç baskısı, daha kapsamlı küresel yerinden edilme krizinin de bir parçasını oluşturmaktadır. Bu duruma birlikte verilecek anlamlı bir yanıt, AB'nin ve ortaklarımızın menfaatlerine uyan daha koordineli, sistematik ve yapılandırılmış bir yaklaşım gerektirmektedir. Üçüncü ülkelerle yenilen ortaklık, özel ihtiyaca göre hazırlanan "paketlere" dayanacaktır. Bu paketler menşe ya da transit ülke ya da çok sayıda yerinden edilen kişiyi barındıran ülke olmalarına bağlı olarak, her bir ortak ülkenin durumuna ve ihtiyacına göre geliştirilecektir. Kısa vadede Ürdün ve Lübnan ile paketler hazırlanmasının ardından Nijer, Nijerya, Senegal, Mali ve Etiyopya ile hazırlıkları başlatacağız. Ayrıca Tunus ve Libya ile olan münasebetlerimizi de arttırma niyetindeyiz.
Geniş bir yelpazeye yayılmış AB politikaları ve Birlik dışı kullanılacak araçlar sayesinde ulaşılması amaçlanan hedefler:
- Odaklanmış angajman: AB yardımları ve politikaları, somut neticeler alınacak şekilde tasarlanacaktır; kısa vadeli amaçlar Akdeniz’de insan hayatının kurtarılması, menşei ve geçiş ülkelerine geri dönüş oranlarının arttırılması, göçmen ve mültecilerin kendi ülkelerine yakın yerlerde kalmasının sağlanması ve insanların tehlikeli yolculuklara çıkışlarının önlenmesidir. Ortaklarla atılacak acil adımlar ise göç konulu mevzuat ve kurumsal çerçevenin iyileştirilmesine ve mültecilere korunma verilmesi de dâhil olmak üzere, sınır ve göç yönetiminde kapasite inşasına odaklanacaktır. Göç yönetimi alanında AB ile etkin işbirliği yapmak isteyen ülkeleri ödüllendirmek ve işbirliğini reddedenlerin bunun sonucuna katlanmasını sağlamak maksadıyla, AB’nin kalkınma ve ticaret politikalarına bir dizi pozitif ve negatif teşvikler karışımı entegre edilecektir.
- Geliştirilmiş Destek: AB’nin tüm politikaları, araçları ve kaynakları, yenilikçi bir odakla ve eşgüdüm içerisinde, Ortaklık Çerçevesinin desteklenmesine yardımcı olacaktır. Mali yönleriyle birlikte Valetta Eylem Planının uygulanmasına dönük artan çabalar da bu sürece fayda sağlayacaktır. Mali destek ile kalkınma ve komşuluk politikası araçları sınır kontrolleri, iltica prosedürleri, kaçakçılıkla mücadele ve yeniden entegrasyon çabaları da dahil olmak üzere yerel düzeyde kapasite artırımını kuvvetlendirecektir.
- Göçmenlerden şahsi menfaat edinme amacı güden insan kaçakçılarının çalışma modellerinin kırılması düzensiz göçle mücadelede merkezi bir rol oynamaktadır. Bu hedef doğrultusunda etkin geri dönüşler çok önemlidir. Bununla birlikte, etkin sonuçlar için Türkiye ve Batı Balkan ülkeleriyle yürütülen işbirliği ve EUNAVFOR MED Operation Sophia kapsamında elde edilen deneyimlerin kullanılması gerekmektedir. Öncelikli menşei ve geçiş ülkelerine daha fazla Avrupa Göç İrtibat Görevlisinin gönderilmesi AB işbirliğinin koordinasyonuna da yardımcı olacaktır. Göçmen kaçakçılığı ile ilgili AB İşbirliği Platformları kilit rol taşıyan yerlerde neticelendirilecektir.
- Yasal güzergâhların yaratılması: İnsanları bu tehlikeli yolculuklara çıkmaktan vazgeçirmek, aynı zamanda da Avrupa’ya giden alternatif yasal yolların [oluşturulmasını] ve menşei bölgelerine daha yakın bölgelerdeki insani kabul kapasitelerinin artmasını da gerekli kılar. AB, yerinden olmuş kişilerin adil bir şekilde paylaşılması ve düzensiz hareketlerin daha fazla engellenebilmesi amacıyla BM liderliğinde yürütülen küresel yeniden yerleştirme programının oluşturulmasını destekleyecektir. Yapılandırılmış bir yeniden yerleşim sistemine yönelik gelecek teklif, doğrudan AB’nin kararlılığının bir göstergesi olacaktır.
- Mali Araçlar: Programların devreye sokulmasındaki esneklik gibi, düzensiz göçün temelinde yatan nedenlerin ele alınmasına ve zorla yerinden edilmeye yönelik tahsis edilen mali destekler arttırılacaktır. Yeni Ortaklık Yaklaşımı, hemen sonuç alınabilmesi için ve aynı zamanda da, göçün arkasında yatan itici motorların ele alınabilmesi amacıyla, kısa vadeli kaynaklar ile uzun vadeli mali araçları akıllı bir şekilde bir araya getirilecektir. Kısa vadede Afrika Güven Fonu 500 milyon Avrosu Avrupa Kalkınma Fonu Rezervinden; 500 milyon Avrosu da Üye Devletlerden talep edilecek şekilde toplamda 1 milyar Avroluk bir kaynakla güçlendirilecektir. Ayrıca geleneksel mali programların odakları da gözden geçirilmeli ve uyarlanmalıdır. Uzun vadede ise Komisyon, geleneksel kalkınma işbirliği modellerinin ölçek ve doğasının ciddi bir şekilde gözden geçirilmesini önermektedir. 2016 sonbaharında Komisyon, iddialı bir Dış Yatırım Planının bir parçası olarak Avrupa için Yatırım Planının başarısından yola çıkarak, gelişmekte olan üçüncü ülkelerde yatırımları harekete geçirmek üzere yeni bir fon teklifinde bulunacaktır. Bu amaçla 3.1 milyar Avro harekete geçirilecektir. Bu kaynağın toplamda 31 milyar Avroya kadar yatırımı tetiklemesi beklenmektedir. Üye Devletlerin ve diğer ortakların da AB tarafından verilecek desteğin aynısını vermesi halinde, bu rakamın 62 milyara ulaşma potansiyeli mevcuttur. Avrupa Yatırım Fonu (EIB) da önümüzdeki beş yıl içinde Afrika’ya yönelik bir ek finansmanı harekete geçirmek üzere çalışmalarını sürdürmektedir. Dış Yatırım Planı aynı zamanda ilgili ülkelerdeki iş ortamının iyileştirilmesine yönelik hedefi belirli yardımlara da yoğunlaşacaktır.
- Birlikte çalışmak: Yeni Ortaklık, AB’yi ve Birlik Üyesi Devletleri bir araya getirerek, sonuç almaya odaklanmaktadır. Ortak hedeflere ulaşmak için eşgüdüm içinde çalışmalı ve kaynaklarımızı arttırmalıyız. Üye Devletler denk mali kaynakları sunmak ve AB ile birlikte çalışmak üzere, üzerlerine düşeni yapmaya davet edilir.
Önbilgi
Avrupa, jeopolitik ve ekonomik etmenlerin itici gücü altında daha önce eşi benzeri görülmemiş bir göç dalgasıyla karşı karşıyadır. İnsanların içine düştüğü çaresizlikten menfaat sağlamak isteyen vicdansız [insan] kaçakçıları da bu göç dalgasını daha da alevlendirmektedir. Geride bıraktığımız yıl Avrupa Göç Gündeminin kabulünden bu yana, Birlik içinde ve dışında göç politikasının birbiriyle doğrudan bağlantısı olduğunu göstermiştir. Birlik dışındaki hedeflerimize ulaşabilmek için Birlik içinde [insan], kaçakçılarını ve düzensiz girişleri engelleyecek ve hukuki yöntemlerin var olduğunu gösterecek inandırıcı adımlar büyük bir önem taşımaktadır.
AB Birlik dışındaki ortaklarıyla yürüttüğü çalışmaları daha iyi hale getirmek maksadıyla geride bıraktığımız yıl içinde zaten birçok adım atmıştır. Göç konulu Üst Düzey Diyaloglar ve Avrupa Komşuluk Politikasına yönelik gözden geçirme çalışmaları, göç alanında anahtar konumda bulunan ülkelerle olan ilişkilerimize yeni bir odak noktasına taşımıştır. Kasım 2015’te düzenlenen Valletta Zirvesi, AB’nin Afrika kıtası ile olan ilişkilerinin merkezine göç konularını oturtmuştur. Türkiye ile işbirliğimiz, Ege Denizini aşmak isteyen çaresiz insanların istismar edilmesini engellemekte çok önemli bir rol oynamıştır. AB’ne yönelik yeni yasal kanalların açılmasına paralel olarak bu işbirliğimizle birlikte, Türkiye’de daha fazla insani yardım sağlanmıştır. AB-Türkiye Açıklaması -The EU-Turkey Statement göç akışına bir düzen getirilmesi ve hayatların kurtarılması maksadıyla yeni yöntemler oluşturmuştur. Göç yönetimi konusunda her iki tarafın birbirine kenetlenmesi, daha önce benzeri görülmemiş bir işbirliği düzeyini de ortaya koymuştur.
25 Ekim’de düzenlenen Batı Balkan Liderleri Toplantısı-Western Balkans Leaders Meeting ve müteakip haftalarda yapılan video-konferanslar sayesinde güçlü bir eşgüdümün yanı sıra, AB üyesi devletler ile bir diğer önemli göç güzergâhındaki komşuları arasında daha iyi bir bilgi paylaşımı sağlanmıştır.
AB mali araçları-EU financial instruments farklı bölgelerden, tehlikeli ve düzensiz yollarla Avrupa’ya ulaşmaya çalışan ve yaşamlarını riske atan insanlara, kendi yuvalarına yakın [bölgelerde] daha iyi bir gelecek inşa edebilmeleri için yardımcı olmaktadır. Suriye için Bölgesel Güven Fonu (The Regional Trust Fund for Syria), Afrika için Acil Güven Fonu (Emergency Trust Fund for Africa) ve Türkiye Mülteci Aracı (Facility for Refugees in Turkey) mevcut mali yardım programlarını tamamlar niteliktedir.
Daha fazla bilgi için:
Annex 1: Illegal border crossings to the EU, return decisions and effective returns, 2014-2015
Annex 2: High-Level Dialogues
Annex 3: Examples of major ongoing EU funded actions
FACTSHEET: A New Partnership Framework
MEMO: Towards a new Partnership Framework with third countries under the European Agenda on Migration