Suriye krizi: 200 milyon Avroyu aşan yeni AB destek paketi

Avrupa Komisyonu - Basın Açıklaması

Brüksel, 22.06.2016

Suriye krizine cevaben hazırlanan AB Bölgesel Güven Fonu kapsamında Suriye'deki savaştan kaçan mültecilere ve Türkiye, Ürdün ve Lübnan'da göç baskısı altındaki ev sahibi toplumlara destek olmak üzere değeri 200 milyon Avroyu aşan yeni projeler uygulamaya konuluyor.  



Avrupa Komisyonu, Suriye'deki savaştan kaçan 1 milyon kadar mülteciye ve Türkiye, Ürdün ve Lübnan'da göç baskısı altındaki ev sahibi toplumlara destek olmak üzere değeri 200 milyon Avroyu aşan yeni projelerin uygulamaya konulduğunu bugün açıkladı. Projelerden oluşan paket Suriye krizine yönelik AB Bölgesel Güven Fonu'nun dördüncü kurul toplantısında kabul edildi. Kurul toplantısı Avrupa Komisyonu, Üye Devletler, Ürdün, Lübnan ve Türkiye'den temsilcilerle uluslararası finans kuruluşlarını bir araya getirdi.  

Konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada Avrupa Komisyonunun Komşuluk Politikası ve Genişlemeden sorumlu Üyesi Johannes Hahn şunları söyledi: "Suriye krizine yönelik AB Güven Fonu ihtiyaç halindekilere hızlı ve etkili destek sunabilmemize imkan vermektedir. Güven Fonu sayesinde, bir yıldan biraz daha uzun bir süre içerisinde Üye Devletlerden, AB bütçesinden ve Türkiye’den 730 milyon Avrodan fazla bir kaynak harekete geçirilmiştir. Fonların temel odağı Türkiye, Ürdün ve Lübnan’da kamp dışında, kent ve kasabalarda yaşayan mültecilerdir. Desteğimizin en temel öncelikleri, önümüzdeki yıla kadar çocukların okullaşma oranını arttırmak; hem mülteciler hem de onları misafir eden topluluklar için geçinmeyi sağlayacak imkânlara, acil belediye hizmetlerine ve sosyal uyuma yatırım yapmaktır."



Paket bu yılın başında Londra'da düzenlenen "Suriye ve Bölgeye Destek" konferansında AB tarafından Suriye’yi ve mülteci krizinden etkilenen komşu ülkeleri desteklemek üzere vaat edilen 3 milyar Avroluk yardım sözünün yerine getirilmesinde atılan yeni bir adımdır.

Bugünkü pakette şu kalemler yer almaktadır:

• Türkiye’deki faaliyetler için aktarılacak 165 milyon Avro okul inşaatı ve Suriyeli gençlere yüksekokul imkânı verilmesi de dâhil olmak üzere eğitimi desteklemek ve Türkiye’nin güney doğusundaki su ve atık su tesislerini genişletmek amacı güden çalışmaları destekleyecektir. Uygulama UNICEF, UNHCR, Avrupa Yatırım Bankası- EIB ve KfW ortaklığında, Türk makamlarıyla yakın işbirliği içinde yapılacaktır.
• 21 milyon Avro Suriyeli mültecilerin en yoğun şekilde yaşadıkları kuzey Ürdün’de üzerine yoğun yük binen su şebekelerinin rehabilite edilmesi için Üye Devletler tarafından finanse edilen 140 milyon Avroluk program doğrultusunda acil hibe finansmanı olarak sağlanacaktır.
• 15 milyon Avro ise UNRWA’ya tahsis edilmiş olup Suriye’den Lübnan ve Ürdün’e kaçmak zorunda kalmış olan binlerce Filistinli mülteciye acil eğitim hizmeti ve nakit yardımı sağlamak üzere kullanılacaktır.

Önbilgi

Suriyeli mülteciler şu anda, son bir kuşak içinde tek bir çatışma kaynaklı olarak mülteci durumuna düşen en büyük nüfusu oluşturmaktadır 4.8 milyonu aşkın Suriyeli yaşamlarını, komşu ülkelerde ve daha geniş bölgede sürdürmektedir. Bu durumdan özellikle Suriye ile sınırı olan ülkeler etkilenmektedir. Yaklaşık 1.1 milyon Suriyeli mülteciyi misafir eden Lübnan ve 660,000 Suriyeliye ev sahipliği yapan Ürdün dünyada kişi başına en yoğun mülteci nüfusunun düştüğü ülkelerdir. Türkiye ise şu an itibariyle 2.7 milyonun üzerinde Suriyeliye ev sahipliği yapmakta olup bu sayı, tek bir ülkeye düşen en yüksek Suriyeli mülteci sayısına tekabül etmektedir.



2011’den bu yana insani, kalkınma, ekonomik ve istikrar yardımları kapsamında hem Birlik olarak hem de Birlik üyesi olan devletlerden sağlanan 6,5 milyar Avroyu aşan toplam destekle AB, Suriye krizine cevabi destek veren uluslararası donörlerin başında yer almaktadır. 4 Şubat 2016’da Londra’da düzenlenen Suriye ve Bölgeye Destek-"Supporting Syria and the Region" başlıklı uluslararası konferansta AB ve Birlik üyesi devletler, sadece 2016 yılı için ek 3 milyar Avroluk destek sözü vermişti. Bugün alınan karar, bu vaadin yerine getirilmesi açısından çok önemli bir adımdır. AB tarafından verilen sözün gereği olarak, bölgedeki hükümetlerle yakın işbirliği içinde yeni programlar üzerindeki çalışmalar da devam etmektedir.



Suriye krizine cevaben geliştirilen AB Güven Fonu, bölgesel bir krize bölgesel bir karşılık vermeye yönelik ilk programlarını  29 Mayıs 2015 tarihinde kabul ederek, hem AB’nin hem de Birlik üyesi devletlerin, artan ve değişen ihtiyaçlar doğrultusunda ortaklaşa girişimlerde bulunmalarına ve Suriye ve Irak için ve ISIL/Daeş tehdidine karşı AB bölgesel stratejisinin (http://ec.europa.eu/echo/files/news/20150206_JOIN_en.pdf) uygulanmasına da imkân tanınmış oldu. Artık bu araç, bölgedeki zorla yerinden olma olgusu karşısında AB tarafından kullanılan temel müdahale araçlarından biri haline gelmiştir. Güven Fonu, AB’nin farklı mali araçları ile ve üye devletler ve diğer uluslararası donörlerce sağlanan katkıları tek, esnek ve hızlı bir mekanizma kapsamında bünyesinde toplamaktadır. Bu araç Lübnan, Ürdün, Türkiye ve Irak gibi komşu ülkelerdeki Suriyeli mülteciler ile onlara ev sahipliği yapan toplulukların temel uzun vadeli dayanıklılıklarını arttırıcı tedbirleri ele almaktadır. Gelecekte krize dönük siyasi bir çözümün bulunmasının ardından Suriye içindeki çalışmalar için de finansman desteği sağlama esnekliği [bu araç kapsamında] söz konusu olabilir.



Şu ana kadar Güven Fonuna vaat edilen ve sağlanan katkı tutarı 730 milyon Avroyu geçmiştir (bunun 640 milyon Avrosu AB bütçesindendir. Bunun yanı sıra AB’ye üye 21 devlet ek bir 69 milyon Avroluk katkıda bulunmaktadır). Bu rakamın 660 milyon Avroluk kısmı, bölgedeki mülteciler ve ev sahibi toplumlar için somut biz dizi yardım programına aktarılmış bulunmaktadır. Bu programlar temel eğitime erişimi ve çocukların korunmasını; eğitim ve yükseköğrenime, sağlık hizmetlerine, su ve atık su altyapısına erişimi iyileştirmeyi amaçlayan; dayanıklılığı, ekonomik fırsatları ve sosyal içermeyi destekleyen projeleri desteklemektedir.



Kurul toplantılarında Fon,  yeni 4 üye donör devleti – Belçika, Hollanda, Polonya ve Birleşik Krallık-- de memnuniyetle karşıladı. Güven Fonu tüm diğer uluslararası donörlere de açıktır. Türkiye bu kapsamda yeniden yönlendirilen IPA fonlarından yaklaşık 25 milyon Avro tutarında bir eş finansman desteği sağlamıştır. Fonun kapsamı, birbiriyle bağlantılı Suriye/Irak/Daeş krizinden kaçan ve ülkeleri içinde yerinden olmuş Iraklılar ile Batı Balkanlardaki, AB üyesi olmayan ne var ki mülteci krizinden etkilenen ülkeleri de içine alacak şekilde genişletilmiştir.



Güven Fonu kapsamında finansman sağlanan eylemler, mültecilere ev sahipliği yapan ülkelerin hükümetleriyle birlikte, durumdan etkilenen ülkenin mülteci krizi müdahale planları ile uyumlu hale getirilmektedir: Bu planlar Ürdün için: Jordan Response Plan 2016-2018, Lübnan için: Lebanon Crisis Response Plan ve Türkiye ile Irak için Turkey and Iraq, as part of the regional UN refugee and resilience response framework kapsamındaki ulusal planlardır. Eylemle ayrıca EU-Turkey Joint Action Plan’ın uygulanmasına yönelik destek de sağlamaktadır. 



Daha fazla bilgi için



EU Regional Trust Fund in Response to the Syrian Crisis: http://ec.europa.eu/enlargement/neighbourhood/countries/syria/madad/index_en.htm

EU assistance factsheets:

EU support to Jordan: http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/policies/european-agenda-migration/background-information/docs/20160316/eu_support_to_jordan_-_latest_update_en.pdf

EU support to Lebanon: http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/policies/european-agenda-migration/background-information/docs/20160316/eu_support_to_lebanon_-_latest_update_en.pdf

The Facility for Refugees in Turkey: http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/policies/european-agenda-migration/background-information/docs/20160615/factsheet_the_facility_for_refugees_in_turkey_en.pdf